10.05.2020
Vücut içindeki aminoasit havuzları mevcut diyet ile alınan proteinlerle zenginleşir ve dolar. Vücut gerekli farklı protein sorumluluklarında, gerekli yerlerde kullanılmak üzere bu aminoasitleri depolar ve sonrasında kullanır. Fiziksel aktivite sonrasında, boşalan kolajen depolarının yerine konulması için kolajen sentezinde hızlı bir artış meydana gelmektedir.[1] Bu sebeple vücuttaki aminoasit depolarını kolajen içinde bolca bulunan, prolin, glisin, alanin ve arginin gibi amino asitlerce düzenli beslemek gerekir.
ABD’de Penn State University tarafından 2008 yılında yapılan akademik çalışmada fiziksel olarak aktif olan ve eklem hastalığı olmayan sporcularda kolajenin aktiviteye bağlı eklem ağrısı üzerindeki etkisi araştırıldı. Bu çalışmaya üniversitenin spor takımından ve bir spor kulübünden 147 gönüllü sporcu katıldı. 147 katılımcıdan 97’sinden elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirildi. 147 gönüllü, 72’si erkek ve 75’i kadın olmak üzere rastgele iki gruba ayrıldı. Gruplar; 10 g kolajen hidrolizat (CH-Alfa) içeren 25 mL sıvı formülasyon alan bir grup ve ksantan içeren 25 mL sıvıdan oluşan plasebo alan bir gruptan oluşturuldu. Bu diyet takviyesi kolajen hidrolizatı ile tedavi edilen sporcularda eklem ağrısının iyileştiği, 24 haftalık ilk klinik çalışmalarında gözlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, yüksek riskli bir grupta eklem sağlığını desteklemek ve muhtemelen eklemlerin bozulma riskini azaltmak için kolajen hidrolizatın kullanımının önemini ortaya çıkarmıştır. Çalışmanın boyutuna ve sınırlamalarına rağmen, sonuçlar kolajen hidrolizatı tüketen sporcuların atletik performans üzerinde olumsuz etkisi olan parametreleri (ağrı gibi) azaltabileceğini göstermiştir.[2]
Bir başka çalışmada, 27 erkek 12 hafta boyunca günlük bir egzersiz programına katılırken günlük 15 gram kolajen almıştır. Egzersiz yapan ancak kolajen almayan erkeklerle karşılaştırıldığında, daha fazla kas kütlesi ve gücü kazandıkları görülmüştür. [3]
(3).png)
Farklı spor kategorilerindeki sporcular üzerinde yapılan kapsamlı bir çalışmada; 2 sene boyunca kolajen peptid, BCAA ve arjinin karışımı alan sporcuların tendon, bağ doku, eklem ve kas yaralanmalarından kaynaklı daha az sakatlık yaşadığı ortaya konmuştur. [4] Bu sebeple sporcuların aktivite esnasında kolajen almış olmalarının önemi oldukça fazladır. Olası sakatlık, yaralanma veya incinme durumunda kolajen takviyesi vücut da oluşabilecek problemlerin minimuma inmesini sağlayacaktır.
Sporcuların yaşam tarzı içerisinde diyetin ve sağlıklı beslenmelerinin yeri oldukça büyüktür. Yapılan klinik araştırmalarda tek başına kolajen ya da kolajen+triptofan içerikli öğünün, aynı miktardaki soya, kazein içerikli öğünden %40 oranında daha doyurucu olduğunu ortaya koymuş, bir sonraki öğünde de enerji alımını %20 oranında azalttığı sonucunu vermiştir. Araştırma sonucunda kolajenin diğer proteinlere kıyasla daha doyurucu etkisi olduğu bildirilmiştir. [5]
Kolajen peptidler, kolajen yapımından sorumlu olan hücreleri uyararak, daha fazla kolajen üretmelerini sağlar; bu sayede eklem ve bağ doku kaynaklı spor yaralanmalarının önüne geçilmesine yardımcı olur.
Çalışmalar, kolajence zengin diyetlerin sarkopeni (yaşlanmaya bağlı kas erimesi, iskelet kas kitlesi ve gücünün genel ve ilerleyici kaybı ve buna bağlı fiziksel yetersizlik, düşük yaşam kalitesi ve ölüm gibi olumsuz sonuçlara neden olma riskiyle belirlenen bir sendrom) olan kişilerde kas kütlesini artırmaya ve yaşla birlikte ortaya çıkan kas kütlesi kaybını azaltmaya yardımcı olduğunu göstermektedir. (3)
Sadece eksiklerin tamamlanması için değil, yine bir başka klinik çalışmada kolajen peptidlerin, güçlü bir antioksidan etkiye sahip olduğunu ve bu sayede kas dokusunda oluşabilecek hasarlardan koruyabileceğini ortaya koymuştur.[6]
Kaynaklar:
Kolajenli Kraker